Συνέδρια

4ο Διεθνές Συνέδριο

Κειμενοποιώντας την εμπειρία – Ψηφιοποιώντας το κείμενο: Η Κύπρος μέσα από την ταξιδιωτική γραμματεία (15ος-18ος αι.)

6-8 Φεβρουαρίου 2019

Κέντρο Πληροφόρησης – Βιβλιοθήκη «Στέλιος Ιωάννου», Πανεπιστήμιο Κύπρου, Λευκωσία

Το 4ο Διεθνές Συνέδριο του Ιδρύματος Σύλβιας Ιωάννου με τίτλο «Κειμενοποιώντας την εμπειρία – Ψηφιοποιώντας το κείμενο: Η Κύπρος μέσα από την ταξιδιωτική γραμματεία (15ος-18ος αι.)», πραγματοποιήθηκε στις 6-8 Φεβρουαρίου 2019 στη Λευκωσία, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου, στο πρωτοποριακό Κέντρο Πληροφόρησης – Βιβλιοθήκη «Στέλιος Ιωάννου» του Πανεπιστημίου.

Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε υπό την Αιγίδα του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Νίκου Αναστασιάδη.

Ταξιδιωτικά κείμενα στην ψηφιακή εποχή

Το Συνέδριο συνέβαλε στην προώθηση της διεπιστημονικής μελέτης της ταξιδιωτικής γραμματείας για την ανατολική Μεσόγειο, με έμφαση στην Κύπρο. Παράλληλα, ανέδειξε την χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας στην έρευνα που διεξάγουν οι Aνθρωπιστικές Eπιστήμες.

Ειδικοί μελετητές από οκτώ χώρες προσέγγισαν τα περιηγητικά κείμενα ως είδος, ως τεκμήριο για την πρόσληψη του Άλλου, ως μέσο αναπαράστασης του χώρου, ως μαρτυρία για την πολιτισμική μεταφορά και ως ιστορική πηγή. Οι ανακοινώσεις τους βασίστηκαν στο περιεχόμενο του ερευνητικού προγράμματος Ζέφυρος: Περιηγητικά κείμενα για την Κύπρο (15ος-18ος αι.), το οποίο υλοποιήθηκε με την επιστημονική επίβλεψη της καθηγήτριας Ίλιας Χατζηπαναγιώτη-Sangmeister (Πανεπιστήμιο Κύπρου) και χρηματοδότηση του Ιδρύματος Σύλβιας Ιωάννου.

Καινοτόμο πρόγραμμα αποδελτίωσης ταξιδιωτικής γραμματείας

Με βάση την καινοτόμο επιστημονική μεθοδολογία του ερευνητικού προγράμματος Ζέφυρος, συγκεντρώθηκαν και κατηγοριοποιήθηκαν όλες οι πληροφορίες περί Κύπρου που εντοπίσθηκαν σε 125 σπάνιες εκδόσεις (σε 11 γλώσσες) από την Συλλογή του Ιδρύματος Σύλβιας Ιωάννου. Ένα εκτενέστατο σύνολο πληροφοριών από 60.000 εγγραφές είναι πλέον προσβάσιμο, μέσω του οποίου κάθε ερευνητής και ενδιαφερόμενος μπορεί εύκολα να δει το πρωτότυπο κείμενο και να εντοπίσει πληροφορίες για τον φυσικό και τον οικισμένο χώρο, την οικονομία, την κοινωνία, τον πολιτισμό και την ιστορία της Κύπρου.

Ο Ζέφυρος αποτέλεσε το πρώτο βήμα της διαδικτυακής πλατφόρμας INSPIRAL, η οποία χτίζει σταδιακά τον διεθνή χαρακτήρα της, φιλοξενώντας υλικό ταξιδιωτικής γραμματείας από ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές.

Η έκδοση του τόμου των πρακτικών του Συνεδρίου αναμένεται εντός του 2021.

Οργανωτική Επιτροπή

Πρόεδρος

Σύλβια Ιωάννου

Ιδρύτρια του Sylvia Ioannou Foundation

Γενικός Γραμματέας

Δημήτρης Στεφάνου

Μέλη

Αντώνης Βάλσαμος
Δρ Μαρία Γιουρούκου
Δώρα Μητσώνια

Επιστημονική Επιτροπή

Πρόεδρος

Καθ. Ίλια Χατζηπαναγιώτη-Sangmeister

Μέλη

Prof. Jacques Bouchard
Καθ. Παναγιώτης Ν. Δουκέλλης
Δρ Μαίρη Ρούσσου-Sinclair
Δρ Φίλιππος Τσιμπόγλου

Χαιρετισμοί

Έλενα Διομήδη-Παρπούνα
Αναπληρώτρια Διευθύντρια Βιβλιοθήκης, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Τάσος Χριστοφίδης
Καθηγητής Μαθηματικών και Στατιστικής, Πρύτανης Πανεπιστημίου Κύπρου

Άρτεμις Σκούταρη

Κώστας Χαμπιαούρης
Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού (εκ μέρους του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας)

Jacques Bouchard

Video
Εναρκτήρια Συνεδρία - Συλλέγοντας, Διαβάζοντας, Ερευνώντας

Πρόεδρος: Jacques Bouchard

Η συλλογή περιηγητικών κειμένων του Ιδρύματος Σύλβιας Ιωάννου

Leonora Navari

Video

Κειμενοποιώντας την εμπειρία - Ψηφιοποιώντας το κείμενο: η πορεία της πληροφορίας από το κείμενο στην ηλεκτρονική βάση

Ίλια Χατζηπαναγιώτη-Sangmeister

Video

Είναι για όλους μας!

Πήτερ Οικονομίδης

Video
Συνεδρία Α΄ – Ταξιδιώτες και Ταξιδιωτική Γραμματεία

Μέρος 1ο
Πρόεδρος: Αναστασία Νικολοπούλου

Η Κύπρος των ταξιδιωτών (15ος-16ος αι.)

Χρύσα Μαλτέζου

Video

Η παρουσία της ευρωπαϊκής ταξιδιωτικής γραμματείας στις βιβλιοθήκες Ευρωπαίων εμπόρων της Ανατολικής Μεσογείου

Cornel Zwierlein

Video

Η ιταλική ταξιδιωτική ματιά στην Κύπρο τα νεότερα χρόνια: Oι πολιτικές αναπαραστάσεις μιας νοητής επικράτειας

Ελευθερία Ζέη

Video

Συζήτηση

Video

Μέρος 2ο
Πρόεδρος: Παντελής Βουτουρής

Ο κυπριακός κόσμος στην εποχή της Θρησκευτικής Μεταρρύθμισης στην Ευρώπη

Pavlína Šípová

Video

Η αναπαράσταση της Κύπρου από τον Γερμανό περιηγητή Carsten Niebuhr περί το 1766

Χαρίτων Καρανάσιος

Video

Χαρτογραφώντας την Αυτοκρατορία: Αποικιοκρατικές βλέψεις στα περιηγητικά κείμενα

Μαίρη Ρούσσου-Sinclair

Video

Συζήτηση

Video

Μέρος 3ο
Πρόεδρος: Γεώργιος Ξενής

Η Κύπρος τον 18ο αιώνα μέσα από τις περιγραφές δύο Σουηδών περιηγητών

Βασίλειος Σαμπατακάκης

Video

Ταξίδι και μυθοπλασία: Η περίπτωση του εξερευνητή, γεωγράφου, αστρονόμου και εγκυκλοπαιδιστή Charles Marie de La Condamine (1701-1774)

Δημήτρης Δολαψάκης

Video

Η πραγματεία του Giovanni Mariti περί κυπριακού οίνου

Sasha Djordjevic

Συζήτηση

Video
Συνεδρία Β΄ – Κύπρος: Αναπαραστάσεις του Χώρου και των Ανθρώπων

Μέρος 1
Πρόεδρος: Thomas A. Sinclair

Διαδρομές στην Κύπρο του 18ου αιώνα

Παναγιώτης Ν. Δουκέλλης

Video

Ο Angelicus Maria Müller (1677-1734) και το νησί της Κύπρου

Andreas Ε. Müller

Video

Διαβάζοντας πίσω από τις λέξεις: Γεγονότα, μυθεύματα και παρανοήσεις για χριστιανικά μνημεία της Κύπρου (7ος-18ος αι.) μέσα από περιηγητικά κείμενα

Χαράλαμπος Γ. Χοτζάκογλου

Video

Συζήτηση

Video

Μέρος 2
Πρόεδρος: Χρύσα Μαλτέζου

Η παρουσίαση της Κύπρου στο έργο του Olfert Dapper (1688): Η απεικόνιση της Μεσογείου στην ταξιδιωτική γραμματεία της ύστερης ολλανδικής Χρυσής Εποχής

Μαρία-Τσαμπίκα Λαμπίτση

Video

Διαθρησκευτικές επαφές και αλλεπιδράσεις στην οθωμανική Κύπρο (Ορθόδοξοι, Καθολικοί, Αρμένιοι, Εβραίοι)

Ιωάννης Ζελεπός

Video

Οι Αρμένιοι της Κύπρου στις μαρτυρίες δυτικών ταξιδιωτών

Hervé R. Georgelin

Video

Συζήτηση

Video

Μέρος 3
Πρόεδρος: Μιχάλης Ν. Μιχαήλ

Η οθωμανική κατοχή της Κύπρου στο Itinerarium Hierosolymitanum et Syriacum του Johann van Kootwyck

Σπυρίδων Τζούνακας

Video

Περιηγητές και οθωμανικό σύστημα δικαίου στην Κύπρο: Νέες πλευρές του θέματος μέσω του ερευνητικού προγράμματος Ζέφυρος

Richard Wittmann

Video

Μουσουλμάνοι και Ισλάμ στο έργο του Giovanni Mariti

Δημήτρης Σταματόπουλος

Video

Συζήτηση

Video
Καταληκτήρια Συνεδρία — Από τη Δελτιοθήκη στις Ψηφιακές Τεχνολογίες

Πρόεδρος

Άρτεμις Σκούταρη

Συντονιστής

Φίλιππος Τσιμπόγλου

Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης

Αλίκη Ασβεστά
Μαρία Γεωργοπούλου
Θάνος Παπαδημητρίου
Απόστολος Σαρρής

Video

Γενική Συζήτηση

Video

Συμπεράσματα

Video

Αλίκη Ασβεστά

Ιστορικός, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα

Jacques Bouchard

Professeur titulaire, Directeur du Centre d’études néo-helléniques de l’Université de Montréal, Μembre de la Société royale du Canada

Παντελής Βουτουρής

Καθηγητής, Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαρία Γεωργοπούλου

Διευθύντρια, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα

Sasha Djordjevic

Υποψήφιος Διδάκτωρ, Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Δημήτρης Δολαψάκης

Ερευνητής, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

Παναγιώτης Ν. Δουκέλλης

Καθηγητής, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, Αθήνα

Ελευθερία Ζέη

Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Ιωάννης Ζελεπός

PD Dr., Institut für Byzantinistik, Byzantinische Kunstgeschichte und Neogräzistik, Ludwig-Maximilians-Universität München

Cornel Zwierlein

Prof. Dr., Assoziierter Fellow, Max-Weber-Kolleg für kultur- und sozialwissenschaftliche Studien, Universität Erfurt

Hervé Georgelin

Λέκτορας, Τμήμα Τουρκικών Σπουδών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Χαρίτων Καρανάσιος

Διευθυντής Ερευνών, Κέντρον Ερεύνης του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού, Ακαδημία Αθηνών

Μαρία-Τσαμπίκα Λαμπίτση

Υποψήφια Διδάκτωρ, Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Χρύσα Μαλτέζου

Ομότιμη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, Ακαδημαϊκός

Μιχάλης N. Μιχαήλ

Αναπληρωτής Καθηγητής, Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Andreas E. Müller

Prof. Dr., Institut für Byzantinistik und Νeogräzistik, Universität Wien

Leonora Navari

Βιβλιογράφος - Ιστορικός του βιβλίου

Αναστασία Νικολοπούλου

Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Κοσμήτορας Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Γεώργιος Ξενής

Καθηγητής, Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Πήτερ Οικονομίδης

Brand strategist

Θάνος Παπαδημητρίου

SDA Professor, SDA Bocconi School of Management, Milano

Μαίρη Ρούσσου-Sinclair

Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό, Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Βασίλειος Σαμπατακάκης

Universiteteslektor, Språk- och litteraturcentrum, Lunds Universitet

Απόστολος Σαρρής

Διευθυντής Ερευνών, Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, Κρήτη

Thomas A. Sinclair

Αναπληρωτής Καθηγητής, Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Pavlína Šípová

Mgr., Institutum Graecitati et Latinitati augendae Universitatis Carolinae / Ústav řeckých a latinských studií, Univerzita Karlova

Άρτεμις Σκούταρη

Διευθύντρια, Ίδρυμα Σύλβιας Ιωάννου

Δημήτρης Σταματόπουλος

Καθηγητής, Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Σπυρίδων Τζούνακας

Αναπληρωτής Καθηγητής, Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Φίλιππος Τσιμπόγλου

Γενικός Διευθυντής, Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος

Richard Wittmann

Dr., Stellvertretender Direktor, Orient-Institut Istanbul

Ίλια Χατζηπαναγιώτη - Sangmeister

Καθηγήτρια, Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Χαράλαμπος Γ. Χοτζάκογλου

Βυζαντινολόγος, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πρόεδρος της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών